A mother holding her newborn baby close in a nursery, foreheads touching
Nieuws over gezinsvorming

Het Nederlandse debat over de draagmoederschapswet is opnieuw uitgesteld — nu gepland voor december 2026

Wetsvoorstel 36390 werd in juli 2023 ingediend. Het eerste plenaire debat, gepland voor 12 oktober 2026, is opnieuw verschoven — naar de week van 14 december 2026 — nadat familierechters publiekelijk om wijzigingen vroegen.

Den Haag, Nederland·21 september 2026·Bijgewerkt 15 oktober 2026

Het Nederlandse wetsvoorstel Wet kind, draagmoederschap en afstamming (wetsvoorstel 36390) — dat voor het eerst een formeel juridisch kader voor draagmoederschap in Nederland zou creëren — zou op 12 oktober 2026 plenair in de Tweede Kamer worden behandeld, meer dan drie jaar nadat het in juli 2023 was ingediend. Maar dat debat is opnieuw uitgesteld en staat nu gepland voor de week van 14 december 2026. Het wetsvoorstel zou een rechter de mogelijkheid geven om het juridisch ouderschap al vóór de zwangerschap van de draagmoeder aan de wensouders toe te kennen, in plaats van de huidige regel waarbij de draagmoeder automatisch de juridische moeder van het kind is, ongeacht de genetische band. Ook zou het een formele erkenningsprocedure toevoegen voor ouderschap dat tot stand is gekomen via draagmoederschap in het buitenland. Het wetsvoorstel is niet aangenomen en nog niet plenair behandeld. Juridische experts, en nu ook Nederlandse familierechters, hebben vastgelegd dat het huidige voorstel nog echte gaten laat — rechters vragen om een verplichte DNA-controle na de geboorte en een langere termijn waarin de draagmoeder bezwaar kan maken.

De feiten in het kort
Wetsvoorstel
Wet kind, draagmoederschap en afstamming (wetsvoorstel 36390)
Ingediend
4 juli 2023, door minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind (D66)
Commissiedebat
12 maart 2025
Plenair debat
Stond gepland voor 12 oktober 2026; opnieuw uitgesteld naar de week van 14 december 2026
Huidig Nederlands recht over draagmoederschap
Commercieel draagmoederschap is een strafbaar feit; altruïstisch draagmoederschap wordt gedoogd maar heeft geen eigen juridisch kader
Verantwoordelijke commissie
Vaste commissie voor Justitie en Veiligheid

Wat er is gebeurd

Wetsvoorstel 36390 ligt sinds juli 2023 in de Tweede Kamer. In maart 2025 kwam het door een commissiedebat, waarna de commissie om een formele wetenschappelijke toets vroeg voordat het verder zou gaan. Die toets is afgerond, en het wetsvoorstel kreeg een datum voor een plenair debat: 12 oktober 2026.

Dat debat ging niet door. Begin oktober werd de plenaire behandeling van het wetsvoorstel opnieuw uitgesteld, en de eigen agenda van de Tweede Kamer vermeldt het nu voor de week van 14 december 2026. Er is geen officiële reden gepubliceerd.

Het is nog steeds de eerste realistische kans in jaren dat Nederland specifieke wetgeving voor draagmoederschap krijgt — iets waar wensouders, draagmoeders en fertiliteitsjuristen al om vragen sinds ruim voordat dit wetsvoorstel werd opgesteld. Maar elk uitstel schuift de inwerkingtreding van eventuele wetgeving verder vooruit.

Wat het wetsvoorstel daadwerkelijk zou veranderen

Nu is volgens het Nederlandse Burgerlijk Wetboek de vrouw die bevalt altijd de juridische moeder van het kind — ook bij een draagmoederschapsafspraak, en ook als de eigen eicel van de wensmoeder is gebruikt. Wensouders hebben op dit moment na de geboorte een aparte gerechtelijke procedure nodig om juridische ouders te worden, ongeacht de genetische band.

Het wetsvoorstel zou een rechter de mogelijkheid geven om het juridisch ouderschap aan de wensouders toe te kennen voordat de draagmoeder überhaupt zwanger is. Daarmee wordt de huidige haast achteraf vervangen door een vooraf genomen beslissing, waarbij ieders toestemming is vastgelegd.

Het voegt ook iets toe dat Nederland nu niet heeft: een formele procedure om ouderschap te erkennen dat via draagmoederschap in het buitenland tot stand is gekomen. Dat richt zich direct op de specifieke praktische valkuil waar Nederlandse wensouders nu tegenaan lopen — een Nederlands consulaat kan weigeren om aan een kind dat via internationaal draagmoederschap is geboren een paspoort of reisdocument te geven totdat de afstamming is geregeld, waardoor sommige gezinnen pas na vele maanden naar huis konden terugkeren.

Niet iedereen vindt dat het ver genoeg gaat

Juridische experts die schreven in het Nederlands Juristenblad, het belangrijkste juridische tijdschrift van het land, hebben drie specifieke gaten in het huidige voorstel aangewezen.

Ten eerste: toezicht. Het wetsvoorstel haalt de Raad voor de Kinderbescherming weg uit zijn huidige toezichthoudende rol, en stelt geen grenzen aan vergoedingen bij draagmoederschap in het buitenland — precies daar waar handhaving het moeilijkst is.

Ten tweede: timing. De rechterlijke toets in het wetsvoorstel vindt plaats vóór de zwangerschap begint, maar de conflicten die in de praktijk ontstaan — bijvoorbeeld onenigheid tussen een draagmoeder en wensouders over het al dan niet afbreken van een zwangerschap na een afwijkende echo — ontstaan tijdens of na de zwangerschap. Een eenmalige goedkeuring vóór conceptie dekt dat niet af.

Ten derde, en dit ondergraaft direct het eigen uitgesproken doel van het wetsvoorstel: sommige draagmoeders reizen juist naar het buitenland om anonieme donoren te gebruiken, waardoor het kind dat daaruit wordt geboren de afstammingsinformatie mist die het wetsvoorstel juist zou moeten garanderen. Nederland heeft anonieme donatie in eigen land in 2004 verboden, juist om dit soort gat te voorkomen — critici stellen dat het wetsvoorstel dezelfde maas voor draagmoederschap moet dichten.

Ook familierechters willen nu wijzigingen

In oktober 2026 traden Nederlandse familierechters naar buiten met hun eigen zorgen. Namens hen zei Annette Olland, familierechter bij de rechtbank Den Haag, tegen NOS Nieuwsuur dat het wetsvoorstel een stap vooruit is, maar sommige grote problemen niet voorkomt.

Hun belangrijkste verzoeken: een verplichte DNA-test na de geboorte als controle dat het kind genetisch verwant is zoals afgesproken, een sterker toetsmoment na de geboorte om te bevestigen dat de afspraak die vóór conceptie is gemaakt daadwerkelijk is nagekomen, en een langere periode dan de huidige drie maanden waarin een draagmoeder bezwaar kan maken tegen het overdragen van het kind — bijvoorbeeld wanneer medische omstandigheden in de weg komen te staan.

De rechters trekken expliciet een parallel met het Nederlandse interlandelijke adoptieschandaal: ze vrezen dat draagmoederschap in het buitenland met anonieme eiceldonoren er opnieuw toe kan leiden dat kinderen hun biologische afkomst niet kunnen achterhalen — hetzelfde gat dat de hierboven aangehaalde juridische experts hebben gesignaleerd.

Wat dit betekent als je al een draagmoederschapstraject plant

Er verandert nog niets. Het wetsvoorstel is nog niet eens plenair behandeld, en het kan nog worden aangepast vóór — of na — aanneming. Als je op dit moment bezig bent met een internationaal draagmoederschapsprogramma, geldt de informatie in onze gids over draagmoederschap in Nederland nog precies zoals die er staat: regel de Nederlandse erkenningsprocedure na de geboorte en het paspoortpapierwerk vóór de geboorte, niet erna.

Wat nu de moeite waard is om te volgen: of het debat in december daadwerkelijk doorgaat — en of het wetsvoorstel grotendeels wordt aangenomen zoals het is opgesteld, wordt aangepast in de richting waar rechters en critici om vragen, of opnieuw vastloopt. We werken deze pagina bij zodra er een echte uitkomst te melden is.

Waarom dit belangrijk is
  • Opnieuw uitstel — maar het wetsvoorstel staat nog steeds op de agendaDrie jaar tussen indiening en een eerste plenair debat is normaal bij hervormingen in het familierecht. Een tweede uitstel is een tegenvaller, geen begrafenis: het wetsvoorstel heeft nog steeds een plek op de agenda van de Tweede Kamer, en dat is wezenlijk anders dan een wetsvoorstel dat stilletjes in een commissie blijft hangen.
  • Het recht van het kind om zijn afkomst te kennen blijft het knelpuntDe sterkste kritiek op dit wetsvoorstel — dat draagmoeders die in het buitenland anonieme donoren gebruiken een kind zonder afstammingsinformatie kunnen achterlaten — is hetzelfde principe dat Nederland al handhaaft bij gewone donorconceptie, en hetzelfde principe achter recente hervormingen elders (onder meer het register voor donorkinderen in Quebec). Het wordt de basistoets waaraan elke nieuwe wet over gezinsvorming wordt gemeten.
  • Dit raakt direct de praktische aanpak, zodra het wetsvoorstel wordt aangenomenDe toekenning van ouderschap vóór de zwangerschap zou de grootste bron van vertraging en onzekerheid in het huidige proces wegnemen — de haast na de geboorte om juridisch ouderschap vast te stellen. Maar totdat het echt in werking is getreden, blijft die haast de werkelijkheid.
  • Zelfs organisaties die voor dit wetsvoorstel pleiten zeggen dat er nog werk nodig isMeer dan Gewenst — de Nederlandse stichting voor regenboogouderschap, opgenomen in onze eigen directory — heeft de toezegging in het coalitieakkoord voor draagmoederschapswetgeving publiekelijk verwelkomd, terwijl de stichting blijft aandringen op sterkere bescherming. Steun voor het bestaan van het wetsvoorstel en kritiek op de huidige details ervan staan niet op gespannen voet; beide komen van dezelfde belangenbehartigers.

Vraag je je af wat dit allemaal betekent voor je eigen tijdlijn?

Beantwoord een paar vragen en krijg een persoonlijk plan — de opties die voor jou openstaan, in jouw land, op jouw leeftijd, met de kosten en juridische stappen die echt van toepassing zijn.

Krijg mijn persoonlijke plan
Veelgestelde vragen

Stay connected

New real stories and guides on alternative paths to parenthood.

Occasional updates. Unsubscribe anytime.

Join the conversation on Facebook

Co-parenting, known donors, IVF, surrogacy, chosen family — talk it through with people on a similar path. Our Facebook group is a small, friendly community run by the Family Found team.

Join the Facebook group
Blijf verder kijken