A woman and a man in a serious, open conversation in a cafe
Nieuws over gezinsvorming

Nederland laat onafhankelijk onderzoek doen naar decennia van misstanden bij donorconceptie

Nadat een donor jarenlang bleef doneren terwijl hij bekend was bij de autoriteiten, financiert de Nederlandse regering een onafhankelijk onderzoek naar zeven decennia donorconceptie, inclusief de rol van de gezondheidsinspectie en het ministerie van Volksgezondheid.

Den Haag, Nederland·15 november 2026

Eind september 2026 kondigde minister van Volksgezondheid Sophie Hermans een onafhankelijk onderzoek aan naar misstanden bij donorconceptie in Nederland. Het onderzoek bestrijkt de periode vanaf het begin van spermadonatie in Nederland halverwege de 20e eeuw tot aan de wetswijziging van 2025, die elke donor beperkt tot 12 moeders. Het onderzoek kijkt ook naar de rol van de gezondheidsinspectie (IGJ) en het ministerie van Volksgezondheid. Onderzoeksfinancier ZonMw zal het project begeleiden, waarvoor €650.000 is uitgetrokken. Het werk zal naar verwachting halverwege 2027 beginnen, en de bevindingen moeten klaar zijn vóór de geplande evaluatie van de donorwet in 2030. Aanleiding voor het onderzoek was de zaak van een donor die in Nederlandse media bekendstaat als Simon, die naar verluidt minstens 199 kinderen heeft verwekt. De minister zei dat haar verantwoordelijkheid donaties via klinieken en ziekenhuizen betreft, niet privédonatie.

De feiten in het kort
Wat
Een onafhankelijk historisch onderzoek naar misstanden bij Nederlandse donorconceptie
Onderzochte periode
Vanaf het begin van spermadonatie in Nederland halverwege de 20e eeuw tot aan de wetswijziging van 2025
Ook onderzocht
De rol van de gezondheidsinspectie (IGJ) en het ministerie van Volksgezondheid (VWS)
Begeleid door
ZonMw, de Nederlandse financier van gezondheidsonderzoek
Budget
€650.000
Planning
Het werk zal naar verwachting halverwege 2027 beginnen; de bevindingen moeten klaar zijn vóór de geplande evaluatie van de donorwet in 2030

Wat er is gebeurd

Eind september 2026 kondigde minister van Volksgezondheid Sophie Hermans (VVD) aan dat de regering een onafhankelijk onderzoek naar misstanden bij donorconceptie zou financieren. De aankondiging volgde op een voorstel dat in juni was ingediend door Tweede Kamerlid Lisa Vliegenthart (PRO), dat de regering had gesteund.

Het onderzoek is bedoeld om de volledige geschiedenis van donorconceptie in Nederland te onderzoeken, vanaf de eerste spermadonaties in het midden van de vorige eeuw tot en met de wetswijziging van 2025, die een limiet van 12 moeders per donor invoerde. Volgens Omroep Gelderland zal het onderzoek kijken naar overtredingen van richtlijnen, bewuste grootschalige donatie en donoren met erfelijke aandoeningen. Het onderzoekt ook de rol van de gezondheidsinspectie (IGJ) en het ministerie van Volksgezondheid, en neemt de ervaringen mee van mensen die schade hebben geleden.

Onderzoeksfinancier ZonMw zal het project begeleiden. De regering heeft €650.000 uit het bestaande budget vrijgemaakt. Er moet nog een onderzoeksteam worden geselecteerd. Het werk zal naar verwachting rond halverwege 2027 beginnen, en de bevindingen moeten klaar zijn voordat de donorwet in 2030 wordt geëvalueerd.

Waarom nu

Aanleiding voor het onderzoek was de zaak van een donor die in Nederlandse media bekendstaat als Simon, die naar verluidt jarenlang bleef doneren terwijl hij bekend was bij de autoriteiten. Hij zou in totaal minstens 199 kinderen hebben verwekt. Dat is een ander cijfer dan het regionale cijfer: Omroep Gelderland meldde dat 24 gezinnen in de regio Flevoland, Overijssel en Gelderland zijn getroffen, en dat hij ook via het Rijnstate ziekenhuis in Arnhem doneerde.

"We kunnen het verleden niet ongedaan maken," zei de minister, en ze voegde eraan toe dat zij hoopt dat de bevindingen helpen om de wet te verbeteren. Ze beloofde geen excuses. Stichting Donorkind, een stichting die donorverwekte mensen vertegenwoordigt, reageerde voorzichtig positief maar uitte zorgen dat het onderzoek de reikwijdte van de misstanden mogelijk te smal zou definiëren.

Wat het niet omvat

De minister maakte duidelijk dat haar verantwoordelijkheid donaties via klinieken en ziekenhuizen betreft, niet privédonatie buiten de zorg: "Dat is moeilijk om te zeggen, maar het is wel het eerlijke antwoord." Privédonatie, bijvoorbeeld via apps en online groepen, blijft buiten de Wet donorgegevens kunstmatige bevruchting en de limiet van 12 moeders.

Die leemte is een aparte kwestie. In oktober 2026 nam de Tweede Kamer een motie aan waarin de regering wordt gevraagd te onderzoeken of een wettelijke limiet ook kan gelden voor privédonoren. Zie ons nieuwsartikel over die motie en onze gids over hoe je kunt controleren of een donor een seriedonor is.

Waarom dit belangrijk is
  • De staat onderzoekt zijn eigen rolHet onderzoek omvat expliciet de gezondheidsinspectie en het ministerie van Volksgezondheid. Dat is belangrijk omdat het kan helpen vaststellen hoe instellingen op misstanden reageerden en of hun handelen heeft bijgedragen aan de schade. Het kan ook leiden tot meer erkenning voor donorverwekte mensen en hun families, hoewel er geen excuses zijn beloofd.
  • Er verandert niet meteen iets voor mensen die nu een donor gebruikenDe bevindingen laten nog jaren op zich wachten. Onder het huidige systeem worden kliniekdonoren in Nederland geregistreerd en geldt voor hen de limiet van 12 moeders per donor. Privédonoren vallen niet onder dat systeem.

Vraag je je af wat dit allemaal betekent voor je eigen tijdlijn?

Beantwoord een paar vragen en krijg een persoonlijk plan — de opties die voor jou openstaan, in jouw land, op jouw leeftijd, met de kosten en juridische stappen die echt van toepassing zijn.

Krijg mijn persoonlijke plan
Veelgestelde vragen

Bronnen

Gerapporteerd en geschreven door Family Found op basis van de bovenstaande bronnen. Er zijn hier geen foto's uit die berichten overgenomen.

Stay connected

New real stories and guides on alternative paths to parenthood.

Occasional updates. Unsubscribe anytime.

Join the conversation on Facebook

Co-parenting, known donors, IVF, surrogacy, chosen family — talk it through with people on a similar path. Our Facebook group is a small, friendly community run by the Family Found team.

Join the Facebook group
Blijf verder kijken