Two people reviewing and signing a document together at a kitchen table
Nieuws over gezinsvorming

Tweede Kamer wil wettelijke grens voor privézaaddonoren

Donoren via klinieken in Nederland zijn beperkt tot 12 gezinnen. Voor privédonoren die online worden gevonden geldt helemaal geen limiet — en sommigen hebben meer dan honderd kinderen verwekt. De Tweede Kamer wil nu dat die kloof wordt onderzocht.

Den Haag, Nederland·30 oktober 2026

Op 27 oktober 2026 nam de Tweede Kamer een motie aan waarin de minister van Volksgezondheid wordt gevraagd te onderzoeken of een wettelijk maximumaantal kinderen per zaaddonor ook kan gelden voor privédonaties — afspraken buiten klinieken om, vaak via websites en forums. Binnen Nederlandse klinieken mag een donor nu al voor maximaal 12 moeders worden gebruikt, bijgehouden via een landelijk donorregister. Privédonaties vallen buiten die wet en buiten overheidstoezicht; daardoor hebben individuele donoren ruim meer dan honderd kinderen kunnen verwekken. De motie is een verzoek om onderzoek, geen nieuwe wet: er verandert nog niets voor mensen die een bekende of privédonor gebruiken, en de minister heeft gewaarschuwd dat handhaving in de privésfeer moeilijk is.

De feiten in het kort
Wat is aangenomen
Een motie die de minister van Volksgezondheid vraagt een wettelijke grens voor privézaaddonaties te onderzoeken
Datum
27 oktober 2026, Tweede Kamer
Ingediend door
André Poortman (CDA), met coalitiepartners VVD en D66; alleen de SGP stemde tegen
Regel binnen klinieken nu
Een donor mag voor maximaal 12 moeders worden gebruikt, bijgehouden door het landelijke donorregister (Cdkb)
Regel voor privédonoren nu
Geen — privédonaties vallen buiten de wet
Ook aangenomen
Een motie voor een landelijke ondersteuningsroute voor donorkinderen en hun ouders

Wat is er gebeurd

Op 27 oktober 2026 steunde een brede meerderheid van de Tweede Kamer een motie van CDA-Kamerlid André Poortman, medeondertekend door coalitiepartners VVD en D66. De motie vraagt minister van Volksgezondheid Sophie Hermans te onderzoeken of — en hoe — er een wettelijk maximumaantal kinderen per donor kan worden vastgesteld voor zaaddonaties die buiten klinieken plaatsvinden. Alleen de SGP stemde tegen.

Op dezelfde dag nam de Tweede Kamer ook een motie aan voor een landelijke ondersteuningsroute voor donorkinderen en hun ouders, met onder meer speciale contactpunten en psychologische ondersteuning.

Waarom privédonatie de kloof vormt

Binnen Nederlandse fertiliteitsklinieken zijn de regels relatief streng. Sinds 1 april 2025 krijgt elke donor een unieke landelijke donorcode en mag hij voor maximaal 12 moeders worden gebruikt; het register wordt bijgehouden door de donorinformatie-instantie van de overheid, de Cdkb.

Privédonatie — waarbij een donor en ontvanger elkaar online vinden en thuisinseminatie afspreken — valt volledig buiten die wet. Zoals NOS meldde, liggen privédonaties buiten het bereik van de wet en buiten het zicht van zowel de overheid als klinieken. Niemand telt hoeveel kinderen een privédonor heeft.

Zo kunnen zaken ontstaan zoals de donor over wie NOS Nieuwsuur in augustus 2026 berichtte: een man uit de regio Groningen die online meerdere voornamen gebruikte, zowel via spermabanken als privé doneerde, en meer dan honderd bevestigde kinderen heeft — latere berichtgeving schat het aantal dichter bij tweehonderd. Eerder, in 2023, beval een Nederlandse rechter een andere massadonor, Jonathan Meijer, te stoppen met doneren nadat hij honderden kinderen had verwekt.

Wat dit betekent als je een bekende of privédonor gebruikt

Er verandert nog niets. Dit is een verzoek om onderzoek, geen nieuwe regel, en de minister heeft al gezegd dat handhaving in de privésfeer moeilijk is.

Ondertussen is het praktische verschil tussen routes echt. Via een Nederlandse kliniek wordt je donor gescreend, geregistreerd en meegeteld, en kan je kind vanaf 16 jaar de identiteit van de donor opvragen. Bij een privédonor hangt dat allemaal af van wat de donor je vertelt. Als je de privéroute kiest, vraag dan rechtstreeks hoeveel gezinnen hij al heeft geholpen, leg je afspraken schriftelijk vast, en vraag Fiom welke mogelijkheden er zijn om donorgegevens voor je kind te bewaren. Fioms KID-DNA Databank is vooral bedoeld voor donaties via Nederlandse klinieken, en volgens Fiom kan die bijna nooit halfbroers en halfzussen aan elkaar koppelen tenzij de donor ook geregistreerd is.

Onze gids over bekende donoren in Nederland zet de kliniekroute en privéroute naast elkaar.

Waarom dit belangrijk is
  • De grens van 12 gezinnen werkt alleen waar iemand meeteltNederland heeft een van Europa’s strengere limieten binnen klinieken, maar een grens die alleen binnen klinieken geldt kan een donor die simpelweg online verdergaat niet stoppen. Dat is de kloof waarop deze motie zich richt.
  • Donorkinderen bepalen steeds meer de agendaBeide moties zetten de belangen van donorkinderen voorop — de kans dat zij zonder het te weten een van tientallen of honderden halfbroers of halfzussen ontmoeten, en de noodzaak van ondersteuning wanneer ze erachter komen. Organisaties zoals Stichting Donorkind hebben precies hiervoor gepleit.
  • Verwacht meer controles rond bekende donorenOok vóór een eventuele wet is de richting duidelijk: meer aandacht voor hoeveel kinderen een donor heeft. Als je nu een donor kiest, beschermt het je kind later als je iemand kiest die open is over zijn aantallen — of als je een kliniek gebruikt.

Vraag je je af wat dit allemaal betekent voor je eigen tijdlijn?

Beantwoord een paar vragen en krijg een persoonlijk plan — de opties die voor jou openstaan, in jouw land, op jouw leeftijd, met de kosten en juridische stappen die echt van toepassing zijn.

Krijg mijn persoonlijke plan
Veelgestelde vragen

Stay connected

New real stories and guides on alternative paths to parenthood.

Occasional updates. Unsubscribe anytime.

Join the conversation on Facebook

Co-parenting, known donors, IVF, surrogacy, chosen family — talk it through with people on a similar path. Our Facebook group is a small, friendly community run by the Family Found team.

Join the Facebook group
Blijf verder kijken