
Eerste Kamer stemt in met maken van embryo’s voor onderzoek, 38 stemmen tegen 35
Nadat de Tweede Kamer het wetsvoorstel in december 2025 met 90–59 had aangenomen, keurde de Eerste Kamer het op 10 november 2026 goed met een verschil van drie stemmen in een hoofdelijke stemming. Nederland sluit zich aan bij de kleine groep Europese landen waar embryo’s speciaal voor onderzoek mogen worden gemaakt, zodra de wet in werking treedt.
Op 10 november 2026 nam de Eerste Kamer wetsvoorstel 36416 aan. Daarmee wordt het al lang bestaande Nederlandse verbod opgeheven op het maken van menselijke embryo’s speciaal voor wetenschappelijk onderzoek. De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 16 december 2025 aan met 90 stemmen tegen 59. Voorstanders zeggen dat dit nodig is om IVF te verbeteren, vroege miskramen beter te begrijpen en genetische ziekten te voorkomen, omdat embryo’s die na IVF overblijven al drie tot vijf dagen oud zijn en niet kunnen worden gebruikt om de allereerste ontwikkelingsstadia te bestuderen. Onderzoek heeft goedkeuring nodig van de landelijke medisch-ethische toetsingscommissie (CCMO), en embryo’s moeten na 14 dagen worden vernietigd. De stemming in de Eerste Kamer was 38 tegen 35, in een hoofdelijke stemming. De wet treedt in werking op een datum die nog bij koninklijk besluit moet worden vastgesteld; tot die tijd blijft het verbod van kracht.
Wat de wet verandert
De Nederlandse wet staat al jaren onderzoek toe op embryo’s die na IVF overblijven, maar verbood het maken van embryo’s speciaal voor onderzoek — een verbod dat altijd als tijdelijk werd omschreven. Drie opeenvolgende evaluaties van de Embryowet adviseerden om het op te heffen. Wetsvoorstel 36416, ingediend in september 2023, doet precies dat.
De reden is praktisch. Embryo’s die na IVF overblijven zijn meestal drie tot vijf dagen oud, waardoor ze niet kunnen laten zien wat er gebeurt in de allereerste dagen na de bevruchting — het moment waarop veel IVF-pogingen en vroege zwangerschappen mislukken. Het maken van embryo’s voor onderzoek zou wetenschappers in staat stellen die vroegste stadia rechtstreeks te bestuderen.
De grenzen blijven strikt: elk onderzoek heeft goedkeuring nodig van de CCMO, de landelijke medisch-ethische toetsingscommissie, en embryo’s die voor onderzoek zijn gemaakt moeten na 14 dagen worden vernietigd. De Gezondheidsraad heeft voorgesteld dat die grens naar 28 dagen zou kunnen worden verlengd, maar het wetsvoorstel houdt vast aan 14 dagen.
Waar het nu staat
De Tweede Kamer nam het wetsvoorstel op 16 december 2025 aan, met 90 stemmen tegen 59. De Eerste Kamer debatteerde er plenair over op 3 november 2026, waarbij initiatiefnemers Jan Paternotte (D66) en Hilde Wendel (VVD) het verdedigden, en nam het op dinsdag 10 november 2026 aan met 38 stemmen tegen 35 in een hoofdelijke stemming. Twee senatoren waren afwezig.
VVD, D66, SP en Volt stemden voor, samen met het grootste deel van de PRO-fractie en meerdere onafhankelijke senatoren. BBB, PVV, ChristenUnie, FVD, JA21, SGP en 50PLUS stemden tegen. Drie fracties waren verdeeld: één van de zes CDA-senatoren stemde voor terwijl de andere vijf tegen stemden, drie PRO-senatoren stemden tegen, en de twee senatoren van de Partij voor de Dieren stemden ieder anders.
Het wetsvoorstel gaat nu naar de bekrachtiging door de Koning en publicatie. Het treedt in werking op een datum die bij koninklijk besluit wordt vastgesteld; die was op 11 november 2026 nog niet bekendgemaakt. Tot die tijd blijft het in Nederland verboden om embryo’s te maken voor onderzoek.
In een apart traject nam de Tweede Kamer in juni 2026 ook een bredere wijziging van de Embryowet aan, waarmee in het lab gekweekte ‘embryomodellen’ onder de wet worden gebracht. Ook dat wetsvoorstel moet nog door de Eerste Kamer worden goedgekeurd.
De bezwaren
Tegenstanders stellen dat het maken van embryo’s alleen om ze in onderzoek te gebruiken en daarna te vernietigen geen respect toont voor menselijk leven in het vroegste stadium. Pro-life- en christelijke organisaties hebben petities aangeboden aan de Eerste Kamer, en op de dag van het debat is een demonstratie gepland buiten de Eerste Kamer.
Zodra de wet in werking treedt, wordt Nederland een van de relatief weinige Europese landen — waaronder het VK en België — waar embryo’s speciaal voor onderzoek mogen worden gemaakt. In de meeste Europese landen is dit verboden.
Wat het betekent als je IVF ondergaat
Voor de behandeling zelf verandert er niets: dit gaat over onderzoek, niet over wat er in je eigen IVF-traject gebeurt, en je embryo’s kunnen alleen ooit voor onderzoek worden gebruikt met jouw toestemming. De hoop voor de langere termijn is meer inzicht in waarom embryo’s zich niet innestelen — het onderdeel van IVF dat nog steeds het minst wordt begrepen. Onze gids over IVF in Nederland legt uit hoe behandeling en vergoeding nu werken.
Vraag je je af wat dit allemaal betekent voor je eigen tijdlijn?
Beantwoord een paar vragen en krijg een persoonlijk plan — de opties die voor jou openstaan, in jouw land, op jouw leeftijd, met de kosten en juridische stappen die echt van toepassing zijn.
Krijg mijn persoonlijke planStay connected
New real stories and guides on alternative paths to parenthood.
Occasional updates. Unsubscribe anytime.
Join the conversation on Facebook
Co-parenting, known donors, IVF, surrogacy, chosen family — talk it through with people on a similar path. Our Facebook group is a small, friendly community run by the Family Found team.